Hieronder een viertal recensies van het project 'Koppen Dicht'.
Tijdens het project krijgen de leerlingen een boekje uitgereikt waarmee zij ook zelfstandig aan het werk kunnen. Een handleiding om gericht naar muziek te luisteren. De docent behandelt op school gedurende een aantal weken het lesmateriaal met de leerlingen. Na de lessen met de eigen docent volgt een workshop.
De afsluitende opdracht is het schrijven van een inhoudelijke recensie over het concert.
Uitstekend spel, Symfonie van Bruckner net filmmuziek
Klassieke muziek
Isabelle van Keulen, vioolconcert in D van Ludwig van Beethoven
Symfonie nr. 4 in Es, Romantische van Anton Bruckner
Holland Symfonia o.l.v. Boris Gruzin
Philharmonie Haarlem, 29/5/2011
De zaal wordt stil en het orkest begint te spelen: eerst het ‘Vioolconcert in D’ van Beethoven, met Isabelle van Keulen als soliste. Na de pauze de theatrale ‘Vierde symfonie’ van Bruckner. Beide stukken worden geleid door de ‘People’s artist’ Boris Gruzin, die meestal bij opera- en balletvoorstellingen dirigeert, maar ook prima uit de voeten kan met deze werken.
Hoewel Beethoven de solist op een vreemd moment laat inzetten, maakt Van Keulen dit helemaal goed met haar uitstekende spel. Ze weet vlak na de start, als het orkest even niet speelt, een geweldige spanning op te bouwen, waardoor zelfs de leerlingen van het Coornhert Lyceum te Haarlem stilvallen. De spanningsopbouw is echter niet haar enige kwaliteit: wat later in het eerste deel speelt ze – spiccato – bijzonder zuivere dubbelgrepen. In het ‘larghetto’ zet de soliste samen met het orkest een romantisch deel neer. Heel sfeervol en technisch goed, maar de emotie had wat meer mogen worden overdreven.
En dan was er nog Bruckner. Het begon zo veelbelovend met de strijkers die vanuit het niets een prachtig bedje neerzetten voor de hoorn, en daarna werkte het orkest naar een oorverdovende climax toen, maar het was geen climax. Dat ‘hoogtepunt’ was er niet één, twee of drie keer, nee, Bruckner herhaalde constant hetzelfde trucje, een uur lang. Dit soort muziek is leuk voor achter een film, niet om een uur naar te luisteren. Wat deze theatrale componist overigens wel leuk had gedaan, was dat hij veel verschillende instrumenten om de beurt de melodie liet spelen. Zo waren er spelletjes tussen de hobo en de klarinet, maar ook tussen de klarinet en de fluit. Bovendien mochten de alten vaak de brede melodie spelen, terwijl ze door de andere strijkers soms met een wollige pizzicato begeleid werden.
Op de kwaliteit van het spel van de soliste en het orkest was niets aan te merken en Beethoven was ook zeker mooi, maar Bruckners compositie was net filmmuziek, dan kunt u beter naar ‘Pirates of the Caribbean’ gaan.
Emma Loos (4Vb, Coornhert Lyceum, Haarlem)
Recensie van mijn bezoek aan het Philharmonie, op zondag 29 mei te Haarlem.
Op 29 mei te Haarlem waren wij met school naar een concert van Bruckner & Beethoven geweest. Het gebouw waarin het concert plaatsvond zag er uiterst modieus uit met een mooie afwisseling van authentieke en moderne kenmerken.
Het lich doofde langzaam en de show begon; De solist, Isabelle van Keulen, kreeg meteen mijn volle aandacht in haar prachtige beige jurk. Ondanks dat klassieke muziek normaliter niet echt mijn muziekgenre is, kon ik wel horen dat de artiesten het erg goed deden en waren ze in staat om emoties over te brengen. Het mooiste stuk vond ik het stuk waar de soliste aan meedeed. Ik vond het namelijk erg indrukwekkend om te zien (en te horen) dat zij zich staande wist te houden tegenover zo' n groots orkest.
Er was gedurende de hele show veel variatie in dynamiek, instrumentatie en in melodieën, waardoor het mijn aandacht, langer dan verwacht in de eerste instantie, wist vast te houden.
Over het geheel genomen vond ik het concert leuker dan ik had verwacht, al zou ik er niet snel nog een keer heengaan. Just not my cup of tea.
Leon Hollander (Coornhert Lyceum, Haarlem)
Recensie Holland Symfonia
Op 31 juni ging de hele muziekklas van HAVO 4 naar een concert van Holland Symfonia, dat plaatsvond in de Grote Kerk, in Alkmaar. Het concert bestond uit stukken van twee verschillende componisten; het eerste stuk was gecomponeerd door Ludwig van Beethoven, en na de pauze werd er een stuk gespeeld van Anton Bruckner. Deze twee stukken verschilden ontzettend van elkaar.
Bij het eerste stuk was er een solist. Zij heette Isabelle van Keulen, en speelde viool.
Isabelle speelde ontzettend mooi. De melodie van haar viool danste en zwierde over de andere instrumenten heen, die achter haar speelden. Het was heel ‘’licht’’, en dat sprak me erg aan. Wat ik echt afschuwelijk vond waren de pauken die er op sommige momenten doorheen kwamen. Dit verpestte voor mij de hele sfeer, ik vond het zo zonde! De pauken zorgden ervoor dat het geheel een stuk harder leek, en niet meer zo vrolijk als eerst. Het paste er naar mijn mening totaal niet bij.
Ik vond de vrolijkheid van het eerste stuk erg leuk, maar toch sprak het tweede gedeelte van ná de pauze mij meer aan. Dit stuk was veel bombastischer. Dit had als gevolg dat ik het gevoel had dat ik er echt in meegezogen werd. Ik zat wel een halfuur met mijn ogen dicht, ik vergat de hele wereld om me heen en lette alleen op de muziek. Het eerste stuk had dit effect niet op mij, helaas.
In het eerste stuk ergerde ik mij, zoals ik al eerder vertelde, enorm aan de pauken, maar hier vond ik het juist prachtig! Dit instrument paste hier juist wèl, in het tweede stuk. Wat ik wel jammer vond, was dat er geen solist was. Ik snapte het op zich wel, want waarschijnlijk was de solist dan compleet weggevallen naast de andere instrumenten. Dit vanwege het bombastische in het stuk, iedereen speelde vrij luid, en wild. Ik kan begrijpen dat de componist een solist niet nodig vond.
Al met al vond ik het een erg geslaagde avond, ik heb ontzettend genoten van de muziek. Wel vond ik eerlijk gezegd dat het iets te lang duurde, wat mij betreft hadden ze het best een halfuurtje kunnen inkorten!
Door Eske Bron (CSG Jan Arentsz, Alkmaar)
Dit is het verslag van het concert Holland Symfonia op 31-05-11 om 20:15.
Terwijl wij (de muziek klas van school en een paar anderen leerlingen) en andere mensen binnen kwamen en gingen zitten, was het orkest bezig te stemmen, wat een mooi contrast was tussen zacht en hard, vals en zuiver. Toen iedereen zat, werd het stil en kwam de dirigent op samen met de soliste Isabelle van Keulen en haar viool. Het orkest begon met Beethoven. Het orkest begon eerst zacht te spelen en werd steeds harder. Isabelle van Keulen zette in en er kwam een vraag en antwoord tussen de pauken en de solo viool. Er liepen rilling over mijn rug. Het vraag en antwoord spel verplaatste zich naar de violen die ‘pingen’ en de solo viool. De contrabas ‘pingde’ de laatste 2 noten. Het spel verplaatste zich naar de hoorn en solo, wat een mooi effect gaf. Tenslotte gaf de solo viool een hele hoge noot, maar pianissimo. Tijdens het vraag en antwoord spel bewoog de dirigent veel en wanneer het orkest zachtjes speelde, bewoon de dirigent heel weinig, hij maakte kleine bewegingen.
Na de pauze begon het orkest met Bruckner. De hoorns begonnen zachtjes met spelen. Ik stelde mij voor toen ik die hoorns hoorde spelen, dat ik de boomtoppen zag en met elk bijkomende instrument steeds iets meer ging zien van het plaatje. Na de hoorns kwam de koperinstrumenten en ik zag de heuveltoppen al langzaam verschijnen. Wanneer de houtblazers zachtjes begonnen, zag ik een klein dorpje in de verte en de houtblazers speelde steeds iets harder. Het klein dorpje werd steeds groter. Toen kwam de pauken er bij en geleidelijk zag ik steeds meer mensen. De contrabas, ik hoorde het geroezemoes van de dorpeling. De violen kwam er bij en ik stond midden in een overvolle, drukke markt. De solo fluit zorgde voor een vrolijke sfeer.
Bij het tweede deel kwam de trompetten als eerste aanbod. Daarna de houtblazers. Je hoorde de hoorns en de violen ‘pingen’, toen de houtblazers en de violen die ‘pingen’. Het werd een zingende sfeer. De houtblazers en de hoorns speelde een vraag en antwoord spel.
Bij het derde deel hoorde je de hoorn en de hobo. Het jachtfeest was begonnen. Toen de hoorns en de trompetten. In een snel tempo kwam het hele orkest bij. Daarop volgde er een kleine stilte, die werd verstoord door de hoorns en trompetten. Daar kwam de fluit bij. Bij elk instrument dat er bij kwam, werd een ander heerlijk gerecht beschreven die op de tafel stond aan het einde van het jachtfeest. De fluit solo plus het ‘pingen’ van de violen. Daarna de hoorns, houtblazers en het koper. Het hele orkest zette in en boem er was een stilte. Een aantal blaadjes worden omgeslagen. De dirigent zet in. Het vierde deel is begonnen, het volk. De hoorns beginnen zacht met de viool zacht op de achtergrond. De fluit en trompetten speelde het vraag en antwoord spel. De violen speelde hoge tonen en de rest van het orkest speelde steeds zachter. De pauken kwamen op de voorgrond. De contrabas ging ‘pingen’ met de violen. De houtblazers met de pauken, de hoorns speelde samen met de violen. Stilte. De contrabas met twee stemmig fluit. Er was een contrast tussen de fluiten, violen en het ‘pingen’ van de contrabas. Het orkest eindigde in fortissimo met daar boven uit de blazers en de trillende strijkers. Stilte. Een daverend, lang applaus. Dat was zeker waard.
Meestal als je naar een concert gaat, dan let je op de muziek en niet op wat er allemaal in het orkest afgespeeld. Dat vond ik nog best wel lastig om goed op te letten, te luisteren en het belangrijkste, te genieten en dat allemaal te gelijk. Bij het deel van Bruckner had ik het gevoel dat het uit 6 delen bestond, maar het bestond uit 4 delen. Dus bij het laatste deel dacht ik dat er nog maar één kwam, maar er kwam dus nog twee delen. Het is best wel apart dat je zelf delen gaat maken in de muziek. Tenslotte was het echt prachtig en de moeite waard om er na te luisteren.
Angela (CSG Jan Arentsz, Alkmaar)
