Mini en Maxi in balletvoorstelling Don Quichot

Karel de Rooij en Peter de Jong, vooral bekend als het komische duo Mini & Maxi, spelen de karakterrollen in het ballet Don Quichot. In de avondvullende productie vertolken zij de rollen van Sancho Panza (De Rooij) en Don Quichot (De Jong). De wereldpremière Don Quichot vindt plaats op 13 februari in Het Muziektheater Amsterdam. De choreografie is in handen van Alexei Ratmansky, naar Marius Petipa. Don Quichot is het liefdesverhaal van de hoofdpersonages Basilio en Kitri. Deze rollen worden gedanst door de solisten Anna Tsygankova en Matthew Golding. Holland Symfonia, onder leiding van Kevin Rhodes, begeleidt alle voorstellingen. Afgelopen najaar trokken De Rooij en De Jong zich terug uit de musical Dorus, over het leven van Tom Manders. De artiesten zouden de hoofdrollen voor hun rekening nemen, maar zagen in de musical onvoldoende mogelijkheden om hun talent tot uitdrukking te laten komen. Hierop werd in september 2009 besloten de musical niet door te laten gaan.

Meer informatie: www.hetballet.nl

Film: Le concert

Sovjet-Unie in de jaren zeventig van de vorige eeuw. De periode van de Grote Stagnatie viert hoogtij onder de zielloze leiding van Leonid Brezjnev. De KGB is oppermachtig en de Joden zijn staatsvijand nummer één. Andreï Filipov, de befaamde dirigent van het Bolsjoi Orkest, weigert de Joodse orkestleden te ontslaan en roept daarmee de woede van de autoriteiten over zich af. Het orkest wordt ontbonden en Filipov eindigt als de schoonmaker van zijn geliefde Bolsjoi theater. Dertig jaar later onderschept hij een fax uit Parijs met de uitnodiging een concert te komen geven in het beroemde Théatre du Châtelet en ziet hij zijn kans schoon zich te wreken op de autoriteiten voor de gebeurtenissen uit het verleden. Dit gegeven vormt het uitgangspunt voor het lichtvoetige Le Concert.

Regie: Radu Mihaileanu | Cast: Alexeï Guskov (Andreï Filipov), Dmitry Nazarov (Sacha Grossman), Mélanie Laurent (Anne-Marie Jacquet), François Berleand (Olivier Morne Duplessis), Miou Miou (Guylène de la Rivière), Valeri Barinov (Ivan Gavrilov), e.a. | Speelduur: 124 minuten | Jaar: 2009

Bekijk hier de filmtrailer

Borletti-Buitoni Award voor Nino Gvetadze

Nino Gvetadze ontvangt 16 februari 2010 de Borletti-Buitoni Award £20,000 voor haar toekomstige carrière. De Borletti-Buitoni Trust is opgericht in april 2002 om jonge musici te ondersteunen op zoveel mogelijk innovatieve manieren om een internationale carriere op- en uit te bouwen. In nauwe samenwerking met managers, concert promotors, broadcasters, uitgevers en platenmaatschappijen richt het fonds zich op het stimuleren van geselecteerde musici door hun muzikale carriere en groei te begeleiden en ze een uitgebreid platfiorm te bieden van mogelijkheden die hen helpen een groter publiek te ontsluiten en te bereiken. Nino Gvetadze is in het concert 'Brahms & Chopin'te bewonderen, waarin ze het overbekende ‘Eerste pianoconcert' van Chopin speelt. Nino Gvetadze sleepte eerder in 2008 tijdens het Internationaal Franz Liszt Pianoconcours maar liefst drie prijzen in de wacht. Verder zijn van Brahms bekende ‘Akademische Festouverture' te horen, samen met zijn eersteling op symfonisch gebied, de Symfonie nr. 1 in c.

Meer informatie over de Borletti-Buitoni Award: www.bbtrust.com

Meer informatie over & kaarten voor 'Brahms & Chopin'

Muzikaal ei leggen

Als kippen van de leg raken, is er een effectief middel om ze weer aan de praat te krijgen. Zet een plaatje met Bach of Vivaldi op. Bij een constante achtergrond van klassieke muziek produceren ze meer eieren. Dat hebben onderzoekers aangetoond. Het is alleen de vraag of barokmuziek bedoeld is als stimulator in legbatterijen. Zelf dachten de meesters er bepaald anders over. Ze zagen hun werk als muzikale redenaarskunst, als een verhaal dat verteld, gehoord en liefst ook nog begrepen wil worden. Muziek was geen achtergrondje, maar hoorde in te grijpen in het bestaan en was een uiterst serieuze manier om met anderen te communiceren. De band tussen muziek maken en effectief spreken is al ontdekt door de Romeinse retorica-expert Quintilianus. „Zoals we weten worden verschillende emoties opgewekt door allerlei muziekinstrumenten terwijl die niet eens kunnen spreken", schrijft hij in zijn standaardwerk "Institutiones oratoriae", een handboek in twaalf delen voor redenaars, stampvol recepten voor het opzetten van een pakkend betoog. „Geef mij de kennis van de muziek, die de macht heeft om bij de mensen emoties op te wekken of te sussen", schrijft hij.

Ongelikte beer
Het aardige is dat in West-Europa de retoricaleer van Quintilianus een belangrijke rol gaat spelen in de muziek. Rond 1600 ontdekken musici dat je met behulp van allerlei foefjes en trucjes uit de welsprekendheid een complete muzikale taal kunt samenstellen. De "affectenleer" is geboren.

Katja Reichenfeld, kunsthistorica en muziekjournaliste, schrijft er onderhoudend over in haar "Klassieke muziek in een notendop". Ze maakt bijvoorbeeld duidelijk dat zonder deze muzikale retorica de muziek van Bach een gesloten boek blijft. Als de Thomascantor de evangelist in zijn Matthéüspassie laat zingen: „Und siehe da, der Vorhang im Tempel zerriss in zwei Stück", dan leidt een zwiepende stijgende toonladder de blik van de luisteraars omhoog naar de tempel, waar het voorhang van bovenaf scheurt. En bij de woorden „bis unten aus" komt de dalende lijn. „De muziek vóór 1800 spreekt, de muziek vóór 1800 spreekt, de muziek uit de tijd daarna schildert", typeert de musicoloog en dirigent Nikolaus Harnoncourt raak.

Reichenfeld werpt interessante blikken in de grote wereld van de klassieke muziek, licht het begrip klassiek toe en gaat in op de diverse stijlperioden. Je leest bij haar over het succes van Beethoven, die als een ongelikte beer in het park dwars door een groep adellijke dames en heren heenwandelt - zijn wandelgenoot Goethe doet keurig een stapje opzij. Of over de frustraties van Schubert, die zijn mindere succes graag vertaalt in het beeld van een onbegrepen en eenzame romanticus:

Ginds buiten het dorp, daar staat een orgelman

En met verkleumde vingers draait hij wat hij kan

Blootsvoets staat hij op de ijskoude grond en wankelt

En zijn kleine bordje blijft steeds maar leeg.

Klavecimbel
De ontwikkeling van de historische uitvoeringspraktijk in de twintigste eeuw blijkt een ware revolutie. In de jaren twintig raakt de jonge Duitse componist Paul Hindemith hevig geïnteresseerd in historische instrumenten, wat later zal leiden tot de oprichting van een barokorkest aan de universiteit van Yale. Ongeveer in die tijd verzamelt de Belgische violist Arnold Dolmetsch in Engeland allerlei historische instrumenten en laat blokfluiten bouwen. De Poolse Wanda Landowska wordt wereldberoemd op een instrument dat tot dan alleen nog maar op zolders werd aangeknaagd door houtworm: de klavecimbel.

De historische uitvoeringspraktijk slaat als een prairiebrand om zich heen. Proberen te achterhalen hoe oude muziek vroeger geklonken heeft, liefst op zo authentiek mogelijke instrumenten: het wordt de norm voor nieuwe generaties. Reichenfeld: „De grote betekenis van de historische uitvoeringspraktijk was en ís dat er in het hele gebied van de uitgevoerde klassieke muziek werd afgerekend met de onkritische instelling waarmee musici veel te lang waren blijven varen op de koers van het gestroomlijnde romantische klankideaal."

Kijkboek
De notendop -illustraties zijn er niet- leest plezierig weg en nodigt door de beschouwende manier van schrijven uit tot overpeinzingen. Dat is niet het geval bij de veel forsere "Kroniek van de klassieke muziek", geschreven door Alan Kendall, een zanger die zijn opleiding ontving aan King's College in Cambridge en die diverse historische en musicologische naslagwerken op zijn naam heeft staan. Eerder werkte hij mee aan de vierdelige "Heritage of Music" voor Oxford University Press (1989).

De kracht van de kroniek, een herdruk, ligt in de vele en fraaie kleurenillustraties. Het is een echt kijk- en bladerboek, een naslagwerk ook. Vierhonderd jaar muziekgeschiedenis passeert de revue, opgehangen aan een uitgebreide reeks jaren en feiten. Van de vroegste opera's in Italië tot de benoeming van Sir Simon Rattle tot chef-dirigent van de Berliner Philharmoniker in 2002. In het uitvoerige biografische register valt veel nieuws te leren -ooit van Jacopo Corsi en Rober Carver gehoord?- al mis ik de naam van de belangrijke kerkmusicus Hugo Distler.

Titel: "Klassieke muziek in een notendop. Alles wat je altijd wilde weten"
Auteur: Katja Reichenfeld
Uitgeverij: Bert Bakker, Amsterdam, 2006
ISBN 90 351 2954 7
Pagina's: 117
Prijs: € 9,95;

Titel: "Kroniek van de klassieke muziek. Vier eeuwen muziekgeschiedenis"
Auteur: Alan Kendall
Uitgeverij: Gottmer, Haarlem, tweede druk, 2006
ISBN 90 257 2647 X
Pagina's: 288
Prijs: € 29,90.

Holland Symfonia's Jan Pieter Koch op Kunststof TV

Jan Pieter Koch, artistiek coördinator bij Holland Symfonia, was op 27 december 2009 te gast bij Kunststof TV. KTV is een live talkshow met gasten, reportages en muziek uit de wondere wereld van kunst, cultuur en media, gepresenteerd door Joost Karhof. In deze aflevering: acteurs Gijs Scholten van Aschat en Malou Gorter; musicoloog Jan Pieter Koch over het geheim van 'The Sound of Music'; acteurs Niek Barendsen en Ellen Pieters The Sound Of Music Edelweiss, Do-Re-Mi, waarschijnlijk bent u al aan het zingen. Wat is dat toch? Waarom blijft 'The Sound of Music' ons eindeloos fascineren? Waarom vallen we keer op keer als een blok voor de film én de muziek. Musicoloog Jan Pieter Koch heeft er een studie van gemaakt. In Kunststof TV ontleedt hij het geheim van 'The Sound of Music.

Bekijk de uitzending via deze link (vanaf 27.05 minuten)

Brief Beethoven breekt record

Een brief van Ludwig van Beethoven heeft het recordbedrag van 332.000 euro opgebracht. Dat werd gisteren meegedeeld door veilinghuis Stargardt in Basel. De anonieme bieder, een particulier, heeft daarmee de allerduurste Beethovenbrief ooit in handen. Maar het is dan ook een bijzonder exemplaar. Beethoven benoemt in deze brief uit 1823 namelijk zijn neefje Karl tot erfgenaam. Het document heeft dus de allure van een testament, hoewel Beethoven pas op zijn sterfbed zijn definitieve testament ondertekende. Handschriften van Beethoven - en trouwens ook die van andere componisten - worden steeds kostbaarder. Ze zijn voor kapitaalkrachtige lieden een goede geldbelegging. Nadeel is, dat bibliotheken en archieven het nakijken hebben: die kunnen de astronomische bedragen niet opbrengen. Daardoor blijven de documenten in privébezit, met alle risico's van dien.

Barokmuziek werkt!

Onderzoek heeft uitgewezen dat het draaien van barokmuziek op de werkplek bevorderlijk is voor het opnemen van informatie en voor efficiënter werken. Waarom barokmuziek vraagt u zich natuurlijk af? Omdat het ritme (60 tot 64 tellen per minuut) hetzelfde is als onze hartslag. De hersenen komen door dit ritme in de zogenaamde alfastaat waardoor we twee tot vijf maal zo snel kunnen leren. Of u nu wel of niet van barokmuziek houdt, het effect blijft hetzelfde.

AVRO herhaalt 'In de Ban van Bannink' op oudejaarsnacht

De AVRO herhaalt op oudejaarsnacht vanaf 00.05 uur op Nederland 2 het Uitmarktconcert 'In de Ban van Bannink'. Na de exclusieve 'In de Ban van Bannink' concerten in Haarlem (première), Amsterdam, Alkmaar en Enschede (Banninks geboorteplaats) bracht Holland Symfonia op 30 augustus 2008 tijdens De Uitmarkt nog eenmaal een bijzonder eerbetoon aan Harry Bannink. Omdat het eerder moeilijk bleek om aan kaarten te komen voor de beperkte serie reguliere concerten, speelde Holland Symfonia op veler verzoek opnieuw een selectie uit het populaire programma. Onder leiding van Otto Tausk haalde het orkest met solisten Frans van Deursen, Nynke Laverman en Jenny Arean de sfeer van de nu al roemruchte reeks concerten terug. De AVRO-televisie versloeg het concert live op prime time.

Holland Symfonia o.l.v. Otto Tausk - In de Ban van Bannink - AVRO Nederland 2, 00.05 uur.

Van de de originele concertserie is er een cd op de markt verschenen. Deze is te verkrijgen via platenzaken en warenhuizen, of te bestellen via deze site.

HS Kerstconcert vrijdag 1 januari op BravaNL

Onder leiding van dirigent Jurjen Hempel verzorgde Holland Symfonia in de Grote Zaal van de Philharmonie Haarlem een feestelijk kerstconcert. Chansonnier Philippe Elan zong naast klassiekers van onder anderen Jacques Brel, Edith Piaf, Léo Ferré en Charles Aznavour enkele door hemzelf bewerkte luisterliederen. Bob Zimmerman tekende voor de bewerking voor groot orkest. Holland Symfonia omlijstte de chansons met de suite 'Les Biches' van Francis Poulenc.

Nieuwjaarsdag vrijdag 1 januari 20.30 uur - Kerstconcert Holland Symfonia - Chansons pour Noël met Philippe Elan o.l.v. Jurjen Hempel

De programma's van BravaNL worden elke vier uur herhaald tot de volgende dag om 19.30 uur de nieuwe programmering begint.

Meer informatie: www.bravanl.nl

Paul de Kok artistiek adviseur ad interim bij Holland Symfonia

Met ingang van dinsdag 8 december jl. is Paul de Kok benoemd tot artistiek adviseur van Holland Symfonia. De Kok, wiens benoeming geldt tot het einde van het lopende seizoen, is verantwoordelijk voor de programmering van seizoen 2011/2012 en voor het artistieke beleid. Zijn aanstelling betreft een ad interim dienstverband tot het einde van het lopende seizoen. Hij volgt Henk Swinnen op die Holland Symfonia wegens persoonlijke omstandigheden verliet als artistiek directeur om in een soortgelijke functie terug te keren bij zijn eerdere werkgever, het Muziekcentrum voor de Omroep. Swinnen, die het seizoen 2010/2011 artistiek heeft ingevuld, zal samen met De Kok de programmering afronden. Paul de Kok (47) is musicoloog en was eerder ondermeer werkzaam als concertprogrammeur voor AVRO Klassiek (1998-2005). In die hoedanigheid was hij onder meer verantwoordelijk voor de programmering van de AVRO-concertseries met het Radio Filharmonisch Orkest, het Radio Kamerorkest, het Radio Symfonie Orkest en het Groot Omroepkoor in Rotterdam (De Doelen), Utrecht (Vredenburg) en Amsterdam (Concertgebouw). Nadien werkte hij enkele jaren als artistiek leider van het Residentie Orkest (2006-2008), verantwoordelijk voor programmering, artistieke performance van het orkest en artistiek beleid. Momenteel is De Kok tevens werkzaam als zelfstandig adviseur. Paul de Kok zal samen met chef-dirigent Otto Tausk de artistieke ambities van het orkest verder ontwikkelen.